02-538-9089 (จ.-ส. 9-18 น.)

OTA Commission กับราคาขายห้องพัก คำนวณอย่างไรให้คุ้มทุน?

11 พ.ย. 26

สำหรับคนทำโรงแรม รีสอร์ท หรือโฮมสเตย์ สิ่งที่คู่กันมาตลอดคือการฝากขายห้องผ่านแพลตฟอร์มยักษ์ใหญ่อย่าง OTA (Online Travel Agency) เช่น Agoda, Booking.com หรือ Expedia ซึ่งช่วยดึงดูดลูกค้าจากทั่วโลกเข้ามาได้เป็นอย่างดี

แต่ข้อแลกเปลี่ยนที่เจ็บปวดไม่น้อยก็คือ "ค่าคอมมิชชัน" (Commission) ที่หักไปราวๆ 15% ถึง 25% (หรืออาจสูงกว่านั้นถ้าเข้าร่วมโปรแกรมพิเศษ)

คำถามคือ เราจะรู้ได้อย่างไรว่าขายผ่าน OTA แล้วยังคุ้มทุน หรือเรากำลังทำงานเหนื่อยแทบตายเพื่อจ่ายค่าคอมมิชชันกันแน่?

ทำความเข้าใจต้นทุนที่แท้จริง (The Real Cost of OTA)

หลายคนมักคิดง่ายๆ ว่า ตั้งราคาห้อง 1,500 บาท เสียคอมมิชชัน 18% ก็เหลือเงินเข้ากระเป๋า 1,230 บาท แต่ในความเป็นจริง การคำนวณความคุ้มทุนต้องมองลึกกว่านั้น โดยประกอบด้วย:

  • ค่าคอมมิชชัน OTA: 15% - 25% ตามสัญญารูปแบบต่างๆ 
  • ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) หรือภาษีหัก ณ ที่จ่าย: ที่มักจะถูกบวกเพิ่มหรือหักลบจากยอดดังกล่าว
  • ค่าใช้จ่ายแอบแฝง (ถ้ามี): เช่น ค่าบริการทำความสะอาด ค่าอาหารเช้า (ถ้าแพ็กเกจรวมไว้แล้วเราแบกต้นทุนเอง)
  • ต้นทุนห้องพัก (Operational Cost): ค่าน้ำ, ค่าไฟ, ค่าซักรีด, และค่าแรงพนักงานทำความสะอาด ซึ่งต่อให้ลูกค้าจองผ่านช่องทางไหน ต้นทุนส่วนนี้ก็เท่าเดิม    

สูตรคำนวณกำไรสุทธิหลังหัก OTA (Net Profit Formula)

เพื่อให้เห็นภาพชัดเจน ลองมาดูสูตรคำนวณกำไรสุทธิต่อคืนเมื่อขายผ่าน OTA :

กำไรสุทธิ = ราคาขาย − ค่าคอมมิชชัน OTA − ต้นทุนดำเนินงาน − ต้นทุนคงที่

ตัวอย่างสมมติ:

ตั้งราคาขายบน OTA: 2,000 บาท / คืน
ค่าคอมมิชชัน OTA (18%): 360 บาท
ต้นทุนดำเนินงาน (ค่าน้ำ ไฟ ซักรีด ฯลฯ): 500 บาท / คืน
เงินที่เราได้รับสุทธิ (Net Revenue):  2,000 - 360 = 1,640 บาท
กำไรขั้นต้น (Gross Profit): 1,640 - 500 = 1,140 บาท

ดูเหมือนยังมีกำไรใช่ไหม? แต่ช้าก่อน... เรายังไม่ได้คิดต้นทุนคงที่ (Fixed Costs) เช่น ค่าเช่าที่, ค่าผ่อนอาคาร, เงินเดือนพนักงานประจำ ฯลฯ ซึ่งถ้าสัดส่วนการจอง 90% มาจาก OTA ทั้งหมด กำไรที่เหลืออาจจะไม่พอจ่ายค่าใช้จ่ายเหล่านี้

วิธีคำนวณหาจุดคุ้มทุน (Break-even Analysis)

การใช้งาน OTA ไม่ใช่เรื่องแย่ เพราะมันคือค่าการตลาด (Marketing Cost) ที่ถูกกว่าการที่เราไปยิงแอดโฆษณาหาลูกค้าเอง แต่เราต้องรู้ว่า "เรายอมจ่ายค่าการตลาดนี้ได้สูงสุดเท่าไหร่?"

เทียบกับ Cost of Acquisition (CAC): ลองคำนวณดูว่า หากคุณต้องยิงแอด Facebook / Google เพื่อให้ได้ลูกค้า 1 Booking มานอน คุณต้องเสียเงินค่าโฆษณาเฉลี่ยกี่บาท? ถ้าค่าแอดตกอยู่ที่ห้องละ 300 บาท แล้วค่าคอมมิชชัน OTA อยู่ที่ 350 บาท ใกล้เคียงกัน OTA อาจจะคุ้มกว่าเพราะมีความน่าเชื่อถือและปิดการขายได้ง่ายกว่า

กลยุทธ์การตั้งราคา (Markup Strategy): ที่พักหลายแห่งมักทำ Rate Parity (ราคาเท่ากันทุกช่องทาง) แต่ถ้าต้องการรักษากำไรจาก OTA บางแห่งอาจเลือกบวกราคาบน OTA เพิ่มขึ้นเล็กน้อย (เช่น ถ้าหน้าเว็บตรงขาย 1,500 บาท บน OTA อาจตั้ง 1,700 บาท) เพื่อชดเชยค่าคอมมิชชัน ทั้งนี้ต้องระวังเรื่องข้อตกลง Rate Parity ของแต่ละแพลตฟอร์มด้วย

เช็กความคุ้มทุนก่อนตัดสินใจลงลึกกับ OTA

01  Occupancy Rate ตอนนี้อยู่ที่เท่าไหร่?
ถ้าช่วง Low Season โรงแรมโล่งมาก การยอมจ่ายค่าคอมมิชชันให้ OTA เพื่อดึงคนเข้ามา ดีกว่าปล่อยห้องว่างทิ้งไว้ เพราะอย่างน้อยก็ได้เงินมาช่วยโปะ Fixed Cost

ถ้าช่วง High Season ลูกค้าเต็มตลอดอยู่แล้ว ลดการพึ่งพา OTA แล้วหันมาดัน Direct Booking (จองตรง) ให้มากที่สุด เพื่อเก็บกำไรเต็มเม็ดเต็มหน่วย

02  ลูกค้ากลับมาซ้ำ (Repeat Guest) มากแค่ไหน?
หากลูกค้าจองผ่าน OTA ในครั้งแรก หน้าที่ของเราคือการเปลี่ยนเขาให้เป็นลูกค้าประจำในครั้งหน้า (ผ่านการบริการที่ประทับใจ, นามบัตร, หรือโปรโมชั่นจองตรงครั้งต่อไป) เพื่อตัดวงจรค่าคอมมิชชันในระยะยาว

03  วิเคราะห์ค่าใช้จ่ายแฝงของโปรแกรมพิเศษ
การเข้าร่วมโปรแกรมเร่งการมองเห็น (เช่น Genius Program หรือ Preferred ของ Agoda/Booking) ช่วยเพิ่มยอดจองจริงไหม? และยอดจองที่เพิ่มขึ้นนั้น คุ้มกับค่าคอมมิชชันที่โดนหักเพิ่มอีก 2-5% หรือไม่? ต้องมานั่งกางตัวเลขดูทุกสิ้นเดือน

04  ใช้ Channel Manager เป็นตัวช่วยวิเคราะห์
การมีระบบจัดการช่องทางที่ดีจะช่วยสรุปให้เห็นเลยว่า ช่องทางไหนทำกำไรให้เรามากที่สุด ช่องทางไหนต้นทุนสูงเกินไป ทำให้เราปรับกลยุทธ์ราคาได้ทันท่วงที

สรุป
การคำนวณความคุ้มทุนของ OTA ไม่มีสูตรตายตัวที่ใช้ได้กับทุกที่ เพราะต้นทุนของแต่ละที่พักไม่เท่ากัน หัวใจสำคัญคือ "อย่ามองแค่ยอดขายรวม (Gross Revenue) แต่ให้มองที่กำไรสุทธิหลังหักค่าใช้จ่ายทั้งหมด (Net Profit)"

ใช้ OTA เป็นเครื่องมือในการสร้างการมองเห็น (Visibility) และดึงดูดลูกค้าในช่วงที่ต้องการ แต่ต้องไม่ลืมสร้างฐานลูกค้าตรงของตัวเอง เพื่อความยั่งยืนและผลกำไรสูงสุดของธุรกิจ!